MVP is een van die woorden die zoveel gebruikt zijn dat ze bijna niets meer betekenen. Voor de een is het een prototype met knoppen die nog niets doen, voor de ander het hele systeem maar dan met minder kleur.
Wij bedoelen er iets specifieks mee: de kleinste versie die iemand echt kan gebruiken om zijn werk te doen. Klein in omvang, maar compleet in wat het doet. Dat verschil is het hele artikel.
Klein is niet hetzelfde als half
Een half product is een aanvraagformulier dat opslaat, maar waarbij niemand de aanvraag kan goedkeuren. Dat is niet klein, dat is stuk. Je kunt het niemand geven en je leert er dus niets van.
Een klein product is hetzelfde formulier, maar dan met goedkeuren erin, zonder rapportage, zonder e-mailherinneringen en zonder het klantportaal. Eén proces, van begin tot eind. Dat kun je maandag in gebruik nemen.
De toets is simpel: kan iemand er zijn werk mee afmaken zonder ernaast nog een Excel bij te houden? Zo nee, dan is het nog niet af.
Waarom je zo begint
Je ontdekt wat je écht nodig had. Bij vrijwel elk project blijkt na twee weken gebruik dat een van de gewenste functies overbodig is en dat er iets ontbreekt waar niemand aan gedacht had. Dat leer je alleen door het te gebruiken, niet door erover te vergaderen.
Je risico blijft klein. Loopt het anders dan gehoopt, dan heb je een paar weken verloren in plaats van een half jaar en het grootste deel van je budget.
Je hebt eerder iets om over te praten. Draaiende software overtuigt een collega die sceptisch was, veel beter dan een presentatie. Bij AI-projecten is dat extra belangrijk, want mensen moeten zien wat het wel en niet doet voordat ze het vertrouwen.
Je bouwt op wat werkt. Versie twee vertrekt vanaf iets dat draait en waar echte gegevens in staan. Dat is een veel betere startpositie dan een leeg scherm en een lijst wensen.
Hoe je bepaalt wat erin hoort
Zet alles wat je wilt op één lijst, en stel bij elk punt deze vraag: kan iemand zonder dit zijn werk afmaken?
Kan hij dat, dan gaat het naar versie twee. Kan hij dat niet, dan zit het in de eerste versie. Meer regels heb je niet nodig, en het is verrassend hoe kort de lijst wordt.
Vier dingen die bijna altijd naar versie twee kunnen:
- Rapportage en dashboards. In de eerste weken zijn er nauwelijks gegevens om te tonen, en je weet nog niet welke cijfers je echt wilt zien.
- Instellingen en beheerschermen. Een waarde die één keer per jaar verandert mag de eerste maanden gewoon door ons aangepast worden.
- Bulkacties. Handig bij honderden regels, overbodig bij de tien van de eerste maand.
- Het perfecte ontwerp. Werkend en netjes is genoeg; verfijnen doe je als je weet welke schermen mensen echt de hele dag openhebben.
En drie dingen die er wel in horen, ook al lijken ze uitstelbaar:
- Rechten. Wie wat mag zien. Dat er later inbouwen raakt aan alles.
- De gegevens er weer uit kunnen halen. Al is het maar een export. Anders zit je vast aan je eigen eerste versie.
- Zien wat er gebeurd is. Wie deed wat en wanneer. Bij een AI-stap is dat geen luxe maar de manier waarop je controleert of het klopt.
Hoe zo'n traject bij ons loopt
Week één is praten en tekenen: welk proces, wie gebruikt het, wat gaat erin en wat expliciet niet. Dat laatste zetten we op papier, want een lijst met wat er níet in zit voorkomt de meeste teleurstellingen.
Week twee tot vijf bouwen we, met elke week iets dat je kunt bekijken. Niet een demo aan het eind, maar tussendoor, zodat een verkeerde aanname na een week aan het licht komt in plaats van na een maand.
Daarna gaat het in gebruik bij een kleine groep. Zit er AI in, dan draait die eerst in de voorstelstand: het systeem zegt wat het zou doen, een mens ziet het ernaast en drukt op de knop. Zo zie je naast elkaar wat er zou zijn gebeurd, en dat is de snelste manier om te merken of het klopt.
Na een paar weken echt gebruik maken we de lijst voor versie twee. Die lijst ziet er vrijwel nooit uit zoals de lijst van week één, en dat is precies de bedoeling.
Waar het misgaat
De MVP wordt een demo. Iets moois om te laten zien, dat niemand kan gebruiken. Dan leer je niets en heb je een presentatie gekocht.
Er wordt niets weggelaten. Iedereen is het eens over klein beginnen en niemand wil zijn eigen wens laten vallen. Wijs één beslisser aan die knopen mag doorhakken.
Het gaat niet in gebruik. De grootste verspilling is een eerste versie die af is en drie maanden blijft liggen omdat "we eerst nog even". Zet een datum en een groep gebruikers vast voordat je begint.
Versie twee wordt de rest van de wensenlijst. Na echt gebruik maak je een nieuwe lijst, geen kopie van de oude.
Wat het kost en oplevert
Voor een afgebakende eerste versie zit je bij ons meestal tussen de drie- en tienduizend euro, afhankelijk van hoeveel er in zit. In wat kost maatwerksoftware staat een tool waarmee je dat per onderdeel opbouwt.
Belangrijker dan het bedrag is de vergelijking: een eerste versie van zes weken die je in gebruik neemt, levert meer bruikbare informatie op dan een traject van zes maanden dat op papier alles goed heeft. En als het tegenvalt, weet je dat na zes weken.
De aanpak zelf staat op de pagina over AI-apps op maat. Twijfel je nog welk proces je moet kiezen, dan helpt welke bedrijfsprocessen geschikt zijn voor AI je daarbij, of doe de AI-kansenscan die zelf drie processen voorstelt.
Kort samengevat
- Een MVP is klein in omvang en compleet in wat het doet. Half werk is geen MVP.
- De toets: kan iemand er zijn werk mee afmaken zonder er een Excel naast te houden?
- Rapportage, beheerschermen en het perfecte ontwerp kunnen bijna altijd naar versie twee.
- Rechten, export en een logboek horen er wel in vanaf dag één.
- Zet vooraf op papier wat er níet in zit, en zet een datum waarop het in gebruik gaat.